Na jaren van toenemende acceptatie lijkt de vooruitgang voor LGBTQ+ personen in Nederland tot stilstand te komen. Uit de nieuwe Lhbtiqa+ monitor 2026 blijkt dat de algemene houding tegenover homoseksuele en lesbische personen nog altijd overwegend positief is, maar dat de acceptatie op verschillende gebieden stagneert of zelfs achteruitgaat. Vooral transgender, non-binaire en queer personen ervaren problemen.
De nieuwe landelijke monitor is uitgevoerd door Movisie, Panteia en Ipsos I&O in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
De onderzoekers constateren dat Nederland jarenlang een ontwikkeling naar steeds meer acceptatie liet zien. Die stijgende lijn zet inmiddels niet meer vanzelfsprekend door.
Dat is bijvoorbeeld zichtbaar wanneer mensen wordt gevraagd naar homoseksualiteit in het openbaar.
Meer moeite met zoenende mannen
In 2024 gaf 21 procent van de Nederlanders aan het aanstootgevend te vinden wanneer twee mannen elkaar in het openbaar zoenen.
In 2026 is dat gestegen naar 27 procent.
Tegelijkertijd staat ongeveer 84 procent van de Nederlanders in algemene zin positief tegenover homoseksuele en lesbische personen.
Dat verschil is opvallend. Op een algemene vraag zeggen veel Nederlanders homoseksualiteit te accepteren, maar wanneer diezelfde homoseksualiteit zichtbaar wordt in het dagelijks leven, blijkt de acceptatie aanzienlijk minder vanzelfsprekend.
Houding tegenover transgender personen verslechtert
Ook de cijfers over transgender personen vallen op.
Het percentage Nederlanders dat een transvrouw niet als vrouw beschouwt, is volgens de monitor gestegen van 29 naar 35 procent.
Juist rond genderdiversiteit signaleren de onderzoekers dat positieve ontwikkelingen uit eerdere jaren niet vanzelfsprekend doorzetten.
Dat is relevant omdat transgender en non-binaire personen de afgelopen jaren steeds zichtbaarder zijn geworden in het publieke en politieke debat.
Veel LGBTQ+ personen ervaren discriminatie
Misschien nog zorgelijker zijn de cijfers over daadwerkelijk ervaren discriminatie.
Van de ondervraagde queer personen zegt 57 procent in het afgelopen jaar discriminatie te hebben meegemaakt.
Onder transgender personen gaat het om 43 procent, onder non-binaire personen om 42 procent en onder homoseksuele en lesbische personen om 28 procent.
Ter vergelijking: van de cisgender heteroseksuele Nederlanders zegt 12 procent discriminatie te hebben ervaren.
De discriminatie vindt volgens het onderzoek vooral online en op straat plaats.
Daarmee gaat het dus niet alleen over wat Nederlanders in een enquête zeggen te vinden. Een aanzienlijk deel van LGBTQ+ Nederland merkt de gevolgen in het dagelijks leven.
Vooruitgang is niet vanzelfsprekend
De resultaten sluiten aan bij andere recente signalen over LGBTQ+ acceptatie in Nederland.
Zo bleek onlangs dat de positieve houding tegenover homoseksualiteit onder middelbare scholieren sterk is afgenomen. Dat leidde onder meer tot de landelijke campagne Geen Stap Terug, waarover Pidi Radio eerder berichtte.
De nieuwe Lhbtiqa+ monitor laat zien dat zorgen over acceptatie niet uitsluitend bij jongeren spelen.
Nederland behoort internationaal nog altijd tot de landen waar LGBTQ+ personen relatief veel wettelijke rechten hebben en waar een grote meerderheid homoseksualiteit accepteert.
Maar juist de nieuwe cijfers maken duidelijk dat verworven acceptatie niet als vanzelfsprekend kan worden beschouwd.
Er zit bovendien een belangrijk verschil tussen zeggen dat je LGBTQ+ personen accepteert en die acceptatie ook tonen wanneer twee mannen op straat zoenen, iemand transgender is of iemand niet binnen de traditionele categorieën man en vrouw past.
Geen reden voor paniek, wel voor aandacht
De resultaten betekenen niet dat Nederland plotseling massaal negatief tegenover LGBTQ+ personen staat. De algemene acceptatie blijft hoog.
Maar de jarenlange beweging in één richting — naar steeds meer acceptatie — lijkt te zijn gestopt.
En op sommige onderdelen gaat Nederland zelfs achteruit.
Dat maakt de Lhbtiqa+ monitor 2026 vooral een waarschuwing: gelijkheid op papier betekent niet automatisch dat iedereen zich ook geaccepteerd en veilig voelt in het dagelijks leven.
Voor een land dat graag vooroploopt als het gaat om LGBTQ+ rechten is dat een ontwikkeling die niet genegeerd kan worden.
Bronnen: Lhbtiqa+ monitor 2026 – Movisie, Panteia en Ipsos I&O / ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
