De Amerikaanse regering stelt maximaal één miljoen dollar beschikbaar voor onderzoek naar een mogelijk verband tussen genderdysforie en gewelddadig gedrag. LGBTQ+-organisaties en wetenschappers uiten scherpe kritiek op het initiatief. Zij vrezen dat het onderzoek bestaande vooroordelen over transgender personen kan versterken en kan bijdragen aan verdere stigmatisering.
Amerikaans ministerie stelt miljoen dollar beschikbaar
Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft via het National Institute of Justice (NIJ) een subsidieprogramma geopend voor onderzoek naar genderdysforie en geweld.
De regeling werd op 9 oktober 2026 gepubliceerd. Op dinsdag 3 november bracht de Britse krant The Guardian de plannen opnieuw onder de aandacht, samen met kritiek van onderzoekers en mensenrechtenorganisaties.
Het NIJ wil onderzoek laten uitvoeren naar de frequentie en verschillende vormen van gewelddadig gedrag bij personen bij wie genderdysforie is vastgesteld of behandeld.
Ook wil de instantie laten onderzoeken of er verbanden bestaan tussen medische behandelingen, psychische aandoeningen en geweld.
Voor het onderzoeksprogramma is maximaal één miljoen dollar beschikbaar. Onderzoeksinstellingen en andere organisaties kunnen hiervoor subsidie aanvragen.
Er zijn nog geen resultaten gepubliceerd.
LGBTQ+-organisaties vrezen stigmatisering
Het initiatief leidt tot zorgen bij organisaties die zich inzetten voor de rechten van transgender personen.
Wendy Via, directeur en medeoprichter van het Global Project Against Hate and Extremism, waarschuwt dat de Amerikaanse regering transgender personen steeds vaker in verband probeert te brengen met extremisme en geweld.
Volgens haar kan deze benadering gevaarlijke vooroordelen versterken.
Ook Zane McNeill, jurist bij Lawyers for Good Government, uit kritiek op de onderzoeksprioriteiten van de regering.
Critici vinden het problematisch dat specifiek wordt gekeken naar genderdysforie als mogelijke factor bij gewelddadig gedrag.
Zij benadrukken dat geweld doorgaans door een combinatie van persoonlijke, sociale en maatschappelijke omstandigheden wordt beïnvloed.
Iemands genderidentiteit is op zichzelf geen verklaring voor gewelddadig gedrag.
Wat is genderdysforie?
Genderdysforie is de medische term voor het psychische ongemak of lijden dat iemand kan ervaren wanneer de eigen genderidentiteit niet overeenkomt met het bij de geboorte toegewezen geslacht.
Niet iedere transgender persoon ervaart genderdysforie.
Ook is transgender zijn op zichzelf geen psychische aandoening.
Het onderscheid is belangrijk, omdat het Amerikaanse onderzoek zich richt op mensen met een diagnose of behandeling voor genderdysforie en niet op alle transgender personen.
Toch vrezen belangenorganisaties dat de resultaten in het publieke debat ten onrechte op de gehele transgender gemeenschap zullen worden betrokken.
Onderzoek naar geweld ligt politiek gevoelig
De plannen verschijnen op een moment waarop transgenderrechten in de Verenigde Staten sterk onder politieke druk staan.
De regering-Trump heeft verschillende maatregelen genomen die gevolgen hebben voor transgender personen, onder meer op het gebied van medische zorg en officiële identiteitsdocumenten.
Volgens critici past het nieuwe onderzoek binnen een bredere politieke ontwikkeling waarbij transgender personen steeds vaker worden neergezet als een maatschappelijk probleem.
The Guardian wijst erop dat de Amerikaanse overheid eerder financiering heeft verminderd voor onderzoek naar extremistisch en door haat gemotiveerd geweld.
Dat roept vragen op over de keuze om juist onderzoek naar genderdysforie en geweld prioriteit te geven.
Wetenschappers benadrukken belang van zorgvuldig onderzoek
Wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaken van geweld is belangrijk. Maar onderzoekers waarschuwen dat de manier waarop onderzoeksvragen worden geformuleerd grote invloed kan hebben op de conclusies.
Wanneer één specifieke bevolkingsgroep centraal wordt gesteld, bestaat het risico dat andere relevante factoren onvoldoende worden onderzocht.
Ook kunnen resultaten verkeerd worden geïnterpreteerd wanneer geen rekening wordt gehouden met bijvoorbeeld leeftijd, sociale omstandigheden, eerdere geweldservaringen of andere achtergrondkenmerken.
Het Amerikaanse NIJ erkent in de subsidieoproep dat het beschikbare empirische bewijs over de onderzochte verbanden beperkt is.
Dat betekent dat de aangekondigde studie geen bewijs vormt dat transgender personen vaker gewelddadig zouden zijn.
Of het onderzoek uiteindelijk betrouwbare nieuwe inzichten oplevert, zal afhangen van de gebruikte methoden en de onafhankelijkheid van de onderzoekers.
Amerikaanse gezondheidsdienst verdedigt eerder onderzoek
De discussie beperkt zich niet tot het ministerie van Justitie.
Ook het Amerikaanse ministerie van Volksgezondheid, het Department of Health and Human Services (HHS), heeft onlangs onderzoek laten uitvoeren naar de relatie tussen opvattingen over genderbevestigende zorg en politieke radicalisering.
Dat rapport kreeg eveneens kritiek op de onderzoeksmethode en interpretatie van de resultaten.
Een woordvoerder van HHS verdedigde het onderzoek tegenover The Guardian. Volgens het ministerie is het belangrijk om te begrijpen hoe politieke radicalisering ontstaat en moeten onderzoeksresultaten worden beoordeeld op basis van het beschikbare bewijs.
Critici hebben om inzage in de onderliggende onderzoeksgegevens gevraagd, zodat de conclusies onafhankelijk kunnen worden gecontroleerd.
Wat betekent dit voor de LGBTQ+-gemeenschap?
Voor transgender personen en LGBTQ+-organisaties gaat de discussie verder dan alleen een nieuw wetenschappelijk onderzoeksproject.
De manier waarop overheden over minderheidsgroepen spreken, kan invloed hebben op maatschappelijke acceptatie, beeldvorming en beleid.
Wanneer transgender personen herhaaldelijk in verband worden gebracht met geweld, kan dat volgens belangenorganisaties bestaande vooroordelen versterken.
Tegelijkertijd moet wetenschappelijk onderzoek onafhankelijk kunnen plaatsvinden, ook wanneer de onderzoeksvragen politiek gevoelig zijn.
De belangrijkste vraag is daarom niet alleen wat de Amerikaanse overheid wil onderzoeken, maar ook hoe zorgvuldig dat gebeurt en hoe de resultaten uiteindelijk worden gebruikt.
Voorlopig is er geen nieuw bewijs gepresenteerd voor een verband tussen transgender zijn en gewelddadig gedrag.
Het onderzoek moet nog worden uitgevoerd.
