De acceptatie van homoseksualiteit onder Nederlandse jongeren is de afgelopen vier jaar sterk afgenomen. Vooral onder jongens in het voortgezet onderwijs is de daling groot: in 2021 stond nog 40 procent positief tegenover homoseksualiteit, in 2025 is dat nog maar 22 procent. Ook onder meisjes daalde de acceptatie fors, van 78 naar 51 procent.
De cijfers komen uit het nieuwe Health Behaviour in School-aged Children-onderzoek, kortweg HBSC. Dat onderzoek wordt iedere vier jaar uitgevoerd door de Universiteit Utrecht en het Trimbos-instituut. Het is landelijk representatief en kijkt naar de gezondheid en het welzijn van jongeren in groep 8 en het voortgezet onderwijs.
Vooral onder jongens grote daling
Volgens hoofdonderzoeker Gonneke Stevens is de verandering opvallend. Onder jongens in het voortgezet onderwijs halveerde het aandeel met een positieve houding tegenover homoseksualiteit bijna. Bij meisjes blijft de houding gemiddeld positiever, maar ook daar is sprake van een duidelijke achteruitgang.
COC Nederland spreekt van een zorgwekkende ontwikkeling. Volgens de belangenorganisatie staat inmiddels nog ongeveer vier op de tien jongeren positief tegenover homoseksualiteit. COC roept regering, scholen en ouders op om meer aandacht te besteden aan acceptatie en sociale veiligheid.
Ook sfeer op school verslechtert
De dalende acceptatie staat niet op zichzelf. Uit hetzelfde onderzoek blijkt dat jongeren school steeds minder vaak als een prettige plek ervaren. Ook zijn scholieren minder positief geworden over de sfeer tussen klasgenoten en melden zij vaker dat er wordt gepest.
Daarnaast laat het onderzoek zien dat de druk door schoolwerk hoog blijft. Vooral meisjes ervaren veel druk. De mentale gezondheid van meisjes in het voortgezet onderwijs is bovendien nog altijd slechter dan in 2017.
Oproep tot actie
COC Nederland noemt de afname van homoacceptatie “schrikbarend” en vraagt om directe actie. De organisatie wil dat scholen structureel aandacht besteden aan seksuele en genderdiversiteit en dat er meer wordt gedaan tegen pesten en discriminatie.
Ook premier Rob Jetten reageerde vandaag op de cijfers. Hij noemde de ontwikkeling “schokkend” en zei te willen onderzoeken of socialmediabedrijven steviger kunnen worden aangesproken. Jetten legde daarbij een mogelijke relatie met online haat en de invloed van sociale media, maar het HBSC-onderzoek zelf wijst geen specifieke oorzaak aan voor de daling in acceptatie.
Geen duidelijke oorzaak aangewezen
De onderzoekers hebben niet vastgesteld waardoor de houding tegenover homoseksualiteit precies is verslechterd. Het HBSC-onderzoek meet ontwikkelingen onder jongeren, maar geeft geen sluitend antwoord op de vraag waarom die veranderingen optreden.
Wel laten de resultaten zien dat de sociale omgeving van jongeren in beweging is. De onderzoekers wijzen daarbij onder meer op veranderingen in schoolbeleving, sociale relaties en het gebruik van digitale media.
Voor LGBTQ+ jongeren kunnen de cijfers extra zwaar wegen. Een omgeving waarin minder leeftijdsgenoten positief tegenover homoseksualiteit staan, kan invloed hebben op hoe veilig jongeren zich voelen om open te zijn over hun seksuele oriëntatie.
Het nieuwe HBSC-rapport maakt daarmee duidelijk dat acceptatie van homoseksualiteit onder Nederlandse jongeren niet vanzelfsprekend is en dat de ontwikkeling de komende jaren nauwlettend gevolgd zal worden.
